GPU
"Graphics Processing Unit" (Grafik İşlem Birimi) ifadesinin kısaltması olan GPU, görüntü oluşturma ve ağır matematiksel hesaplamaları gerçekleştirmek üzere tasarlanmış, paralel işlem yeteneğine sahip özel bir elektronik devredir. Bu nedenle GPU ne demek sorusuna; geleneksel işlemcilerin (CPU) aksine, aynı anda çok sayıda veriyi işleyebilen (paralel işlem) yüksek performanslı bir donanım birimidir yanıtı verilebilir. Başlangıçta 3D grafiklerin işlenmesi (Rendering) amacıyla geliştirilen GPU’lar; günümüzde yapay zeka (AI), derin öğrenme (Deep Learning), büyük veri analitiği ve Yüksek Başarımlı Hesaplama (HPC) gibi yoğun iş yüklerinde kritik bir rol üstlenmektedir.
GPU Ne Demek?
Giriş bölümünde genel hatlarıyla yanıtlanan GPU nedir sorusu, teknik olarak; binlerce çekirdekten oluşan mimarisiyle karmaşık matematiksel ve geometrik hesaplamaları CPU’dan çok daha hızlı gerçekleştiren bir işlemci türüdür şeklinde tanımlanabilir. Bu noktada sıkça sorulan GPU ekran kartı mıdır, sorusunun yanıtı ise olumsuz olacaktır. Zira ekran kartı (Graphics Card); bellek (VRAM), soğutma sistemi ve devre kartını içeren donanımın tamamı iken; GPU, bu kartın merkezinde yer alan ve hesaplamayı yapan işlemci yongasıdır.
GPU Nerede Bulunur?
GPU tanımı kadar, bu bileşenin donanım mimarisindeki konumu da önemlidir. GPU; harici (Discrete) ekran kartlarında devre kartının merkezindeki ana işlemci yongası olarak bulunurken, tümleşik (Integrated) sistemlerde merkezi işlemci (CPU) ile aynı zar (die) üzerinde yer alır.