Scrum Ne Demek?
Scrum, karmaşık ürün geliştirme süreçlerinde kullanılan, yinelemeli (iterative) ve artımlı (incremental) ilerlemeyi temel alan bir çevik (Agile) yönetim çerçevesidir. Agile metodolojisinin bir parçası olan Scrum; projelerin modüler parçalara ayrılmasını sağlayarak iş süreçlerinde operasyonel esneklik ve öngörülebilirlik sunar. Scrum’ın temel felsefesi; yüksek belirsizlik içeren projeleri yönetilebilir iş birimlerine bölerek değer odaklı ilerlemeyi mümkün kılmasıdır. Geleneksel "Waterfall" (Şelale) modelindeki katı planlamalar yerine; sabit süreli döngüler (Sprint) aracılığıyla düzenli ve çalışan ürün artımları (Increment) üretmeyi hedefler. Scrum nedir ve yazılım geliştirmede scrum’dan nasıl faydalanılır sorularının detaylı yanıtı yazımızda!
Scrum, karmaşık iş süreçlerini yönetmek ve ürün geliştirmek için kullanılan, ekiplerin daha verimli çalışmasını sağlayan bir çerçevedir. İş süreçlerinde scrum kullanan işletmelerde değişen ihtiyaçlara hızlıca uyum sağlanabilir. Scrum sayesinde ayrıca olası riskler erken aşamada tespit edilebilir. Bunların yanı sıra paydaş geri bildirimi sürece entegre edilir ve sürekli iyileştirme kültürü oluşur.
Scrum’ın Temel Prensipleri
Scrum, temellerini Çevik (Agile) Yazılım Geliştirme Manifestosu'ndan alır; bu çerçevenin etkin uygulanabilmesi için temel değerlerin ve prensiplerin iş kültürüne entegre edilmesi kritiktir. Scrum; bilginin deneyimden geldiği ve kararların gözlemlere dayandığı ampirizm (empiricism) üzerine kuruludur; bu yapı şeffaflık (transparency), denetleme (inspection) ve uyarlama (adaptation) temel sütunlarına dayanır. Şeffaflık ilkesine göre süreçte yapılan iş, ilerleme durumu ve problemler herkes tarafından görünür olmalıdır. Backlog’ların açık olması, sprint hedefinin net olması ve iş tanımlarının belirli olması bu prensibe dayanır. Denetim ilkesi, ürün ve süreçlerin düzenli olarak kontrol edilmesinin altını çizer. Sprint review ve daily scrum bu denetim mekanizmalarının örnekleridir. Uyarlama (Adaptation) ise denetleme aşamasında saptanan sapmaların veya süreç aksaklıklarının hızlıca düzeltilmesini ifade eder; Sprint Retrospective toplantıları bu sürekli iyileştirme döngüsünün en önemli mekanizmasıdır.
Scrum’ın 5 Temel Değeri
Resmi Scrum Kılavuzu'na (Scrum Guide) göre çerçevenin başarısı; bağlılık (commitment), odaklanma (focus), açıklık (openness), saygı (respect) ve cesaret (courage) değerlerinin ekip tarafından içselleştirilmesine bağlıdır. Bağlılık ekibin sprint hedeflerine ulaşmak için sorumluluk almasını ifade eder. Odak, sprint boyunca ekibin sadece belirlenen hedeflere odaklanmasını vurgular. Açıklık; ilerleme, problemler ve zorlukların açıkça paylaşılmasını ifade eder. Saygı, ekip üyelerinin birbirinin uzmanlığına ve katkısına değer vermesinin altını çizer. Son olarak cesaret ise; zor kararları alma, problemleri dile getirme ve değişime gitme cesaretinin gösterilmesini ifade eder.
Agile Yazılım Geliştirmede Yapısal Bir Yaklaşım
Agile yazılım geliştirme denildiği zaman akla ilk olarak çoğu zaman “esnek”, “hızlı” ve “değişime açık” kavramları gelir. Ancak çeviklik, plansızlık anlamına gelmez; aksine, doğru uygulandığında oldukça yapısal ve disiplinli bir çerçeve sunar. Bu yapının temelinde 2001 yılında yayımlanan Agile Manifesto yer alır. Manifesto; katı ve uzun vadeli planlara dayalı geleneksel proje yönetimi anlayışı yerine, değişime hızlı adapte olabilen, müşteriyle sürekli iletişim kuran ve çalışan yazılımı merkeze alan bir yaklaşımı savunur. Çevik yaklaşımın en bilinen uygulamalarından biri olan scrum, çevikliğin yapısal tarafını net şekilde gösterir. Scrum yapısında sorumluluklar net olarak tanımlanmıştır; Scrum takımı; Ürün Sahibi (Product Owner), Scrum Ustası (Scrum Master) ve Geliştiriciler (Developers) olmak üzere üç temel rolden oluşur. Scrum Master; ekibin önündeki engelleri (impediments) kaldıran, Scrum teorisi ve pratiklerinin rehberliğini yapan liderdir (servant leader). Product Owner; ürünün değerini maksimize etmekten sorumlu olup, Ürün İş Listesi'ni (Product Backlog) stratejik iş hedeflerine göre önceliklendirir. Geliştiriciler ise her Sprint sonunda "Bitti" (Done) tanımına uygun, kullanılabilir bir ürün artımı (Increment) teslim etmekle yükümlüdür. Scrum’da ayrıca sprint süreleri sabittir ve günlük toplantılar düzenlidir. Her sprint sonunda çalışan bir ürün parçası ortaya çıkar. Yani çevik yöntemler, özgürlük sunarken aynı zamanda bir çerçeve de sağlar.
Kanban vs Scrum
Kanban vs scrum karşılaştırılması sık sık yapılır. Kanban ve scrum, çevik yaklaşımlar içinde en yaygın kullanılan iki yöntemdir. İkisi de esneklik, şeffaflık ve sürekli iyileştirme prensiplerine dayanır; ancak çalışma biçimleri ve yapı seviyeleri farklıdır. Scrum vs kanban özellikleri şu şekilde karşılaştırılabilir:
Kriter |
Scrum |
Kanban |
|---|---|---|
| Çalışma Yapısı | Sprint’ler (1–4 hafta) | Sürekli akış |
| Zaman Kutusu | Var (time-boxed) | Yok |
| Roller | Product Owner, Scrum Master, Developer Team | Zorunlu roller yok |
| Planlama | Sprint başında planlama yapılır | Sürekli önceliklendirme |
| Değişiklik | Sprint içinde değişiklik önerilmez | Her an değiştirilebilir |
| Teslimat | Sprint sonunda | İş tamamlandıkça |
Agile vs Scrum
Agile ve scrum sıkça birbirinin yerine kullanılsa da aynı şey değildir. Agile bir felsefe ve prensipler bütünü, scrum ise agile’ı uygulamak için kullanılan bir çerçevedir. Agile; değişime hızlı uyum sağlamayı, müşteri iş birliğini ve çalışan yazılımı merkeze alan bir düşünce biçimidir. Scrum Agile prensiplerini hayata geçirmek için oluşturulmuş yapılandırılmış bir sistemdir.
DevOps nedir, nasıl çalışır öğrenmek için tıklayın! Ayrıca GlassHouse DevOps hizmetlerini de incelemeyi unutmayın!
